Konji (lat. Equidae) su raznovrsna porodica sisara iz reda kopitara, u kojoj se nalazi samo jedan savremen rod, Equus, i 41 izumrli rod. U ovu porodicu spadaju životinje koje se obično nazivaju konjima, magarcima i zebrama. Razgraničenje pojedinih vrsta je još i danas sporno. Domaći konj i domaći magarac, domestifikovani oblici divljih konja odnosno afričkih divljih magaraca, i danas imaju važnu ulogu kao jahaće i tegleće životinje i rasprostranjeni su u celom svetu.
Osobine
Konji su krupne domaće životinje sa velikom glavom i dugim ekstremitetima. Veličina i masa variraju; dužina od glave do repa je između 200 i 350 cm, rep je od 30 do 60 cm, a visina ramena im je od 100 do 160 cm. Krzno im je gusto i najčešće kratko, a većina vrsta ima na vratu, temenu i repu duže ili čak duge dlake (vidi griva). Boja krzna većine vrsta sa gornje strane je siva ili smeđa, a sa donje belkasto-siva. Kod više vrsta se mogu pojaviti pruge na ramenima i nogama, a sve tri vrste zebri poznate su upravo po svom upadljivom crno-belo prugastom krznu.
Glava i zubi konja
Glava konja je snažna, upadljivo izdužena a najveći deo je gornja vilica. I međučeljusna kost je izdužena. Nosna kost je duga i uska, a očne duplje su smeštene daleko nazad i nalazi se iza zuba. Vilični zglob je smešten visoko, a donja vilica je isto povećana. Oči su smeštene bočno na glavi, a uške su im duge i vrlo pokretljive.
Konji imaju u svakoj polovini vilice po tri sekutića, oblikovanih kao dleto. Očnjak po pravilu imaju samo mužjaci, ženke ga uopšte nemaju, ili je vrlo mali. Iza njih imaju prazninu, koja se naziva dijastema. U svakoj polovini vilice konji imaju najčešće tri pretkutnjaka (četvrti je retko prisutan, a kad postoji, uvek je prvi) i tri kutnjaka. Pretkutnjaci i kutnjaci su vrlo slično građeni i prilagođeni su za žvakanje tvrde hrane.
Rasprostranjenost i životni prostor
Divlje vrste žive u istočnim i južnim delovima Afrike i u centralnoj Aziji.
Tokom poslednjih vekova područja nastanjena konjima bitno su se smanjila. Sve do kraja pleistocena bili su rasprostranjeni u velikim delovima Evroazije, Afrike i u SAD. Na američkom kontinentu su iz nejasnih razloga izumrli pre oko 10.000 godina. Naslućuju se razni razlozi, lov novodošlih ljudi, klimatske promene posle zadnjeg ledenog doba, neka bolest ili sadejstvo svih ovih faktora. I u zapadnoj Evropi su izumrli verovatno pre oko 10.000 godina. U severnoj Africi i zapadnoj Aziji istrebljeni su u razdoblju antike. Do 20. veka održala se u Iraku i Iranu jedna populacija azijskog polumagarca. U istočnoj Evropi, poslednji divlji konji, tarpani, izumrli su u 19. veku.
Kao suprotnost tome, čovek je domaće konje i domaće magarce proširio po celom svetu, a u nekim zemljama danas u prirodi žive potomci obe vrste, odbegli i podivljali. Veliki broj podivljalih konja i magaraca žive danas u Australiji, ali mogu se naći i u SAD i drugim zemljama.
Konji daju prednost otvorenim prostorima kao što su stepe i savane, ali i u suvim staništima polupustinja i pustinja. Jedino je evropski tarpan bio pretežno stanovnik šuma.
Način života
Socijalno ponašanje
Iako se konji mogu sresti kako pasu i po danu, to su ipak životinje aktivne pretežno u sumrak i noću. Kod nekih vrsta, kao na primer kod Grevijevih zebri i afričkih divljih magaraca, mužjaci zaposedaju „svoju“ teritoriju za parenje koji može biti i veći od 10 km², što je najveća poznata teritorija kod svih biljojeda. Iako se neke životinje okupljaju u grupe, kod ovih životinja nema trajnih veza među odraslima. Kod nekih vrsta, (kao, npr. divlji konj Pševalskog, brdske i stepske zebre) mužjaci bdiju nad krdom koje predvodi ženka. U tom slučaju može doći do okupljanja većih krda sa utvrđenom hijerarhijom. Sporazumevaju se sa drugim jedinkama gestovima, načinom kako drže uši, vilice i rep, ali i glasom.
Hrana
Konji su pravi biljojedi, i jedu pre svega travu, a ponekad, u različitoj količini lišće i druge delove biljaka. Većina vrsta pije vodu svaki dan, iako mogu izdržati bez vode i duže vreme.
Neprijatelji
Konji imaju čitav niz prirodnih neprijatelja, što su pre svega zveri kao što su hijene, vukovi, divlji psi i velike mačke. Kao većina kopitara, i konji imaju vrlo izražen nagon za begom. Telo konja građeno je za brzo i ustrajno trčanje, pa oni uvek pokušavaju, ako je to ikako moguće, pobeći. Ipak, priterani u ćošak, konji mogu svojim kopitima i ugrizom napadačima naneti ozbiljne i bolne povrede.
Razmnožavanje
Skotnost kod konja traje između 330 i 410 dana, najduže kod grevijevih zebri, najkraće kod domaćih konja. Na svet dolazi u pravilu samo jedno mladunče. Ono je relativno teško (dostiže između 9 i 13% mase majke) i vrlo razvijeno, tako da već koji sat nakon dolaska na svet može slediti majku. Nakon 0,5 i 1,5 godina mladunče prestaje sisati. Polna zrelost nastupa u dobi od tri do šest godina, pri čemu se mužjaci, zbog socijalne strukture, mogu razmnožavati u kasnijoj dobi od ženki. U prirodi je najduži životni vek konja oko 40 godina, dok domaći konji mogu doživeti skoro 60 godina.
Evolucija konja
Najbliži srodnici konja su tapiri i nosorozi, i zajedno čine red kopitara (Perissodactyla). Tapiri i nosorozi su međusobno bliži srodnici. Iz tog razloga se porodica konja ponekad, zajedno s izumrlim precima svrstava u zaseban podred Hippomorpha. Prva vrsta u lozi konja, Eohippus angustidens („konj praskozorja“), bila je veličine manjeg psa, na prednjim stopalima je imala 4 prsta, a na zadnjim 3. Živela je pre 55 miliona godina. Porodica konja (Equidae), potiče iz Severne Amerike, gde je nastala pre 55 miliona godina